Hiçbir masal küçük bir kızın burnunun kanamasıyla başlamaz. Hiçbir masalda isyancılar, kusurlu yaratıklar, garip görünümlü periler ve kan arzulayan faşistler olmaz. Guillermo Del Toro ise bunları yapıyor, “hayal ürünü” masalları alıp gerçekliğimizle iç içe geçiriyor.
Her ne kadar topluma ve gerçekliğe kapılıp gitsek de zihin dünyamız, kurgular ve masallar bizim karakterimizi etkiliyor, benliğimize şekil veriyor. Del Toro da bunu kendi yöntemiyle sunuyor. Tabii bize de düşünmek ve etkilenmek kalıyor.
Ofelia annesine, üvey babasına ve Pan’a kafa tutup kendi bildiğini, çoğu insana göre mantıksız olan şeyler yapıyor: Kendisinin bir Prenses olduğunu düşünüyor, garip bir yaratığın verdiği kitaptaki görevleri tamamlıyor, annesinin yatağının altına adamotu yerleştirip iyileşmesini bekliyor. Öte yandan paralel iki hikâyenin öte tarafındaki insanları düşününce “Ofelia’dan ne kadar farkları var?” diye düşünüyor insan: Carmen bir faşistle düzgün bir ilişki arzuluyor, Vidal faşist bir ütopya istiyor, Mercedes ise kardeşinin isyan ordusuyla savaşan faşistlere yardım ediyor. “Ne kadar rasyoneliz? Hayat ne kadar rasyonel olabilir ki?” diye sormadan edemiyor izleyici.
Buna rağmen herkes kendi gerçekliğinde, kendi yolunda ilerliyor. Ofelia görevlerini yapmayı sürdürüyor; Mercedes ve doktor isyancılara yardım ediyor, çizgilerinde ilerlerken filmin kilit unsurlarından birinden her daim faydalanıyorlar: başkaldırma. Ofelia annesine, Vidal’a ve hatta Pan’a başkaldırıyor, son anında bile Pan’ın sözlerine kulak asmıyor. Doktor mükemmel sözleriyle bu durumu özetliyor: “Kayıtsız şartsız emirlere uymak ancak sizin gibilerin yapabileceği bir şey, Yüzbaşı.”
Kendi gerçekliğimize sıkışıp kalmışız. Kundera’nın dediği gibi, “Sorun var olmak değil, ben olmaktır.” Çünkü ne olursa olsun ben’den dışarı çıkamayız, sadece bunun için uğraşabiliriz. Aynı şekilde Radiohead’in Bodysnatchers’da dediği gibi, “I’m trapped in this body, and can’t get out.” Hazır kendi gerçekliğimizde sıkışmışken, ben’e mahkûmken, zaman zaman onun isteklerine göre yaşayalım ve ben’in yolundan gidelim diyor bize film. Ama dikkat edin, her daim ezilme tehlikeniz var!
Vidal’ın Ofelia’yı öldürdüğü sahnedeyse ezici üstünlük sağlanıyor: Toplumun ve sosyal yaşantının zihnimize, hayallerimize olan üstünlüğü. Benim için müthiş (dehşet verici) etkileyici bir sahne çünkü ne olursa olsun Ofelia, Prenses olduğunu görüyor. Zihni ve hayal gücünü Ölüm’ün de üzerine koyuyor. Buna rağmen masum bir çocuk, bir faşist tarafından öldürülüyor.
Zihnimiz her daim gerçekliğe sımsıkı bağlı olamaz. Bazen bambaşka yerlerde oluruz, bambaşka şeyler düşünürüz fakat kimse bizi fark etmez, umursamaz. Asıl önemli olan yeri gelince ben’e ve zihnimize uymak, başkaldırmak ve gerçekliği şekillendirmekten geri durmamak. Ne de olsa gerçekliği şekillendiren de *ben’*den başkası değil.
Ofelia’nın gördüğü şeyler gerçek ya da hayal ürünü olsun, Vidal Ofelia’nın ilacının etkisinde olup ters etki yarattığı için veya gerçekten Pan var olmadığından öyle görmüş olsun, izler sadece bakmasını bilene görünürmüş.
